رضا قليخان هدايت
90
فهرس التواريخ ( فارسى )
سال سيصد و هفتاد و نهم شرف الدولهء ديلمى به بغداد درگذشت و برادرش بهاء الدوله جانشين گشت . صمصام الدوله كه در فارس محبوس بود نجات يافته آنجا به حكومت بنشست . و در اين سال ابن شاذان جوهرى بغدادى و ابو بكر زبيدى « 1 » اشبيلى « 2 » درگذشتند . سال سيصد و هشتادم ابو الحسين قرانى مصرى صوفى درگذشت . و بغراخان صاحب كاشغر « 3 » كه اول ملوك خانان است قصد ماوراء النهر كرد و استيلا يافت و بازگشت و درگذشت . و نوح بن منصور سامانى ديگربار به حكومت نشست . و على تكين ايلك خان در تركستان به جاى بغرا خان به سلطنت نشست . و محمد بن مسيب عقيلى اول ملوك بنى عقيل ، « 4 » موصل را خالى ديده از قبيلهء خود دررسيد و استيلا يافت . سال سيصد و هشتاد و يكم طايع عباسى بهفرمان بهاء الدوله معزول گشت و القادر باللّه به خلافت نشست . سال سيصد و هشتاد و دويم ابو نصر اسماعيل بن حماد جوهرى فارابى « 5 » صاحب صحاح اللغة درگذشت . سال سيصد و هشتاد و سيم طاوس الحرمين ابو الخير حبشى درگذشت . « 6 » عمرش صد و بيست سال بود .
--> ( 1 ) - زبيد لقب پدر قبيلهاى از عرب بوده است و زبيدى منسوب به آن طايفهاند ( ر . ه ) . ابو بكر زبيدى نزيل قرطبه و از ادبا و مورخين و شعراى معروف و قاضى اشبيليه بود . منظور شهر سويل Seville است . ( 2 ) - اشبيليه شهرى است به آندلس و بدان منسوب است اشبيلى ( ر . ه ) . ( 3 ) - كاشغر شهرى است به تركستان به بلاد ايغور كه از اقليم ششم محسوب نمودهاند ( ر . ه ) . ( 4 ) - بنى عقيل خاندانى بودند كه از سال 275 تا 496 ه . ق در نواحى موصل و عانه و حديثه و جعبر و تكريت و هيت حكومت كردند ( معجم الانساب زامباور ، ص 205 ) ( ها ) . ( 5 ) - فاراب ولايتى است به تركستان از اقليم سيم نزديك بلاساغون و آن را « اترار » نيز گويند ( ر . ه ) . ( 6 ) - مؤلف مجمل فصيحى فوت طاوس الحرمين را در سال 420 نوشته .